بیمارستان زیکنهاوس اوست-لیمبورگ (ZOL): تصویربرداری پزشکی چهار پردیس روی Enterprise Imaging

مهارت و کار تیمی انسانی، در کنار جدیدترین تجهیزات و فناوری اطلاعات، کیفیت درمان و تجربه بیمار را در سطحی عالی تضمین می‌کند. بخش تصویربرداری پزشکی بیمارستان بلژیکی زیکنهاوس اوست-لیمبورگ به یک مرکز درمانی سطح سوم مدرن و معتبر تبدیل شده است.

بخش تصویربرداری پزشکی بیمارستان زیکنهاوس اوست-لیمبورگ (Ziekenhuis Oost-Limburg یا ZOL) در چند دهه گذشته در همه زمینه‌ها دگرگونی بزرگی را از سر گذرانده است. این بخش رشد چشمگیری داشته، هر چهار پردیس آن بارها بازسازی شده‌اند و 30 رادیولوژیست شاغل در آن در طیف گسترده‌ای از رشته‌ها به متخصص تبدیل شده‌اند. اسکنرها و دیگر تجهیزات پیشرفته و نیز مدرن‌ترین راهکارهای فناوری اطلاعات در این بخش به کار گرفته شده است.

سرمایه‌گذاری روی انسان و فناوری

این بخش با 30 رادیولوژیست یکی از بزرگ‌ترین بخش‌های تصویربرداری بلژیک است. اما کمیت تنها دغدغه نیست و کیفیت اهمیت بیشتری دارد. به گفته دکتر د پویتر: «ما همیشه به کیفیت پایبند بوده‌ایم. یعنی تلاش می‌کنیم بهترین افراد را در همه رشته‌ها جذب کنیم؛ هم از نظر شخصیت و هم از نظر مهارت.»

«ما همچنین معتقدیم همه سزاوار محیط کاری دلپذیری هستند؛ بالاخره زمان زیادی را آنجا می‌گذرانید. همین انگیزه بازسازی‌ها و نوسازی‌های متعدد بود. در بخش تصویربرداری پزشکی روی جدیدترین تجهیزات نیز سرمایه‌گذاری کرده‌ایم. برای نمونه، ما جزو نخستین مراکز بلژیک بودیم که سی‌تی‌اسکن دو منبعی (dual-source CT) نصب کردیم. برای ذخیره‌سازی و مشاهده داده‌ها هم از جدیدترین سیستم‌های فناوری اطلاعات استفاده می‌کنیم. همه این‌ها هزینه دارد، اما این سیستم‌ها به ما امکان می‌دهند بسیار سریع‌تر کار کنیم.»

«معیارها را بسیار بالا گذاشته‌ایم، چون می‌خواهیم هم بهترین مراقبت ممکن و هم تجربه‌ای خوب را به بیماران‌مان ارائه کنیم.»

worklistهای متمرکز برای کار تیمی کارآمد

ZOL سال‌هاست برای PACS و RIS به AGFA HealthCare متکی است و یکی از نخستین بیمارستان‌های بلژیک بود که به Enterprise Imaging ارتقا یافت. دکتر د پویتر توضیح می‌دهد: «این پلتفرم جدید مزایای بسیاری برای ما دارد و به ما کمک می‌کند ساختاری جامع برای بخش ایجاد کنیم. آن را طوری پیکربندی کرده‌ایم که با وجود تیم بزرگ‌مان بتوانیم بسیار کارآمد کار کنیم.»

«بر اساس کوئری‌ها می‌توانیم برای هر یک از فوق‌تخصص‌ها worklistهای جداگانه و فرامرکزی بسازیم. مهم نیست معاینه در کدام پردیس ZOL انجام شود؛ همه‌چیز مرتب در فهرست مرکزی قرار می‌گیرد. اگر من به‌عنوان رادیولوژیست اسکلتی-عضلانی روی MRI کار کنم، کافی است فهرست مربوط را باز کنم و خوانش را شروع کنم. دقیقاً می‌دانم چه کاری باید انجام دهم، بدون اینکه چهار یا پنج فهرست مختلف را باز کنم.»

«نتیجه این است که ما به‌عنوان یک تیم می‌توانیم خیلی بیشتر از قبل معاینه بخوانیم. معاینات بسیار سریع‌تر تکمیل می‌شوند و هیچ‌کدام از قلم نمی‌افتند. مزیت بزرگ برای رادیولوژیست‌ها این است که حجم کار بسیار عادلانه‌تر تقسیم می‌شود.»

کار استانداردشده و اولویت‌بندی

دکتر د پویتر می‌گوید: «به نظرم مهم است که وقتی یک معاینه را باز می‌کنید، تصاویر هر فوق‌تخصص به شیوه‌ای استاندارد نمایش داده شوند. این موضوع را با همکاران‌مان بررسی کردیم و سپس با استفاده از موتور قاعده‌محور Enterprise Imaging آن را همان‌طور که می‌خواستیم تنظیم کردیم. اکنون تصاویر بسیار سریع در دسترس هستند و مشکلات فنی که به مداخله واحد فناوری اطلاعات نیاز داشته باشد کمتر شده است.»

امکان اولویت‌بندی معاینات در worklistها یکی دیگر از قابلیت‌های کاربردی است. برای نمونه، بیماران اورژانس با رنگ قرمز، بیماران ICU با رنگ نارنجی و بیماران سرپایی که پزشک عمومی‌شان فوراً به گزارش نیاز دارد با رنگ زرد مشخص می‌شوند. به این ترتیب رادیولوژیست‌ها بدون از دست دادن زمان ارزشمند می‌دانند کدام معاینات را اول انجام دهند.

از سه به چهار پردیس: گسترش بی‌دردسر

در بحبوحه همه‌گیری کووید-19، ZOL با بیمارستان Maas en Kempen در شهر ماسئیک (Maaseik) ادغام شد. افزوده شدن این پردیس چهارم پیامدهای گسترده‌ای برای بخش تصویربرداری داشت.

دکتر د پویتر ادامه می‌دهد: «توانستیم نصب Enterprise Imaging خود را به‌سرعت گسترش دهیم تا پردیس ماسئیک را در محیط خود یکپارچه کنیم. رادیولوژیست‌های ماسئیک نسبتاً به‌راحتی بر Enterprise Imaging مسلط شدند و در محیط بزرگ‌تر ZOL مشغول به کار شدند. پس از چند جلسه آموزشی بعدازظهر، کارشان را آغاز کردند. از آموزش و راهنمایی AGFA HealthCare بسیار راضی بودیم.»

«در چنین فرایندهای تغییری، کلیدواژه‌های ما ارتباط، شفافیت و تیم‌سازی است. اگر روشن و شفاف ارتباط برقرار کنید، می‌توانید از بخش زیادی از مقاومت در برابر تغییر جلوگیری کنید. این نسخه بارها اینجا جواب داده است. اما این هم کمک می‌کند که Enterprise Imaging با وجود کارکردهای جامعش، کار با آن شهودی است. من بارها این را حس می‌کنم، به‌ویژه وقتی معایناتی خارج از حوزه معمول خودم را می‌خوانم. دلم نمی‌خواهد به PACS قبلی برگردم.»

گزارش‌دهی از منزل: کار بیشتر با نیروی کمتر

Enterprise Imaging محیطی ایده‌آل برای کار از منزل نیز در اختیار رادیولوژیست‌ها قرار می‌دهد. برونو د پویتر می‌گوید: «مدت‌ها پیش از شیوع کووید-19، ما نخستین بیمارستانی بودیم که با همکاری AGFA HealthCare یک ساختار گزارش‌دهی از منزل راه‌اندازی کردیم. هدف اولیه ما این بود که برای یکی از همکاران بیمارمان راهی راحت و ایمن برای کار از منزل فراهم کنیم. متأسفانه آن همکار درگذشت، اما توانستیم از تجربیات آن دوره به سود بخش استفاده کنیم.»

در دوران قرنطینه‌های کووید-19، ZOL شرایطی فراهم کرد که بیشتر رادیولوژیست‌هایش بتوانند از منزل کار کنند. اکنون تقریباً هر یک از آن‌ها یک ایستگاه کاری در منزل دارد. این ایستگاه‌ها با ایستگاه‌های بیمارستان یکسان‌اند و همان مشخصات و کارکردها را دارند. اگر مشکل فنی پیش بیاید، واحد فناوری اطلاعات می‌تواند درست مانند بیمارستان وارد سیستم شود و مشکل را برطرف کند.

«هنوز هم بخشی از کارمان را از منزل انجام می‌دهیم. متوجه شده‌ایم که کار از منزل بهره‌وری ما را به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد. قبلاً خوانش 250 MRI در آخر هفته به شش تا هشت رادیولوژیست نیاز داشت؛ اکنون فقط با پنج نفر انجامش می‌دهیم!»

«با توجه به کمبود روزافزون رادیولوژیست، انتظار دارم در آینده از مشاوران رادیولوژی بیرونی بیشتری استفاده کنیم که آن‌ها نیز از این ساختار بهره خواهند برد. در هر صورت، کار از راه دور ماندنی است.»

تقویت ارتباط با پزشکان ارجاع‌دهنده

رضایت پزشکان ارجاع‌دهنده، چه داخلی و چه بیرونی، برای دکتر د پویتر اهمیت دارد. هر یک از آن‌ها به نتایج (تصاویر و گزارش‌های) معاینه بیماران خود دسترسی دارند و برای هر پرسشی نیز به‌سرعت پاسخ می‌گیرند.

هرچند رادیولوژیست‌ها می‌توانند از منزل کار کنند و از راه دور با همکاران در ارتباط باشند (از جمله از طریق Microsoft Teams)، دکتر د پویتر همچنان معتقد است آن‌ها باید در دسترس و قابل‌مراجعه باشند، ترجیحاً در بیمارستان، تا برای همکاران‌شان جایگزین‌ناپذیر شوند. به همین دلیل بخش تمرکز زیادی بر توسعه فوق‌تخصص‌ها گذاشته است.

دکتر د پویتر می‌گوید: «باید همچنان ثابت کنیم که در بررسی تصاویر از جراحی در یک بیمارستان دانشگاهی که فقط عمل لگن انجام می‌دهد ماهرتریم. این ارزش افزوده ما به‌عنوان رادیولوژیست است. به همین دلیل رادیولوژیست‌هایمان را تشویق می‌کنم فعالانه در جلسات تیم چندتخصصی، مانند مشاوره‌های انکولوژی، شرکت کنند. آنجاست که با همکارانی آشنا می‌شوید که در نهایت بیمار ارجاع می‌دهند.» دکتر د پویتر و همکارانش با توضیح شفاف نحوه کار بخش، ارتباط خود با ارجاع‌دهندگان را بیش از پیش تقویت می‌کنند.

مدیریت بر پایه Business Intelligence

دکتر د پویتر ادامه می‌دهد: «ماژول محبوب من در Enterprise Imaging، Business Intelligence (BI) است. کل بخش را از آنجا هدایت می‌کنم. تقریباً هر روز آمار تعداد معاینات انجام‌شده، مانند سی‌تی‌ها و سونوگرافی‌ها، را درخواست می‌کنم. برای نمونه، اگر شش رادیولوژیست گزارش دهند که سونوگرافی بیش از حد شلوغ است، می‌توانم ارقام را فراخوانی کنم و ببینم گلوگاه کجاست.»

دکتر د پویتر از گزارش‌های ماهانه برای حفظ نمای کلی استفاده می‌کند: «اگر ببینم رقمی از آمار معمول فاصله گرفته، عمیق‌تر بررسی می‌کنم تا علت انحراف و راه اصلاح آن را پیدا کنم. برای نمونه، در پردیس Sint-Jan متوجه شدیم فقط 50% از زنان واجد شرایط در غربالگری سرطان پستان شرکت می‌کنند، در حالی که درصد مشارکت در پردیس‌های کوچک‌تر بیشتر است. اکنون در حال بررسی این هستیم که آیا با انتقال غربالگری سرطان پستان به پردیس‌های کوچک و در دسترس، مانند André Dumont، می‌توان مشارکت را افزایش داد.»

«نمونه دیگر، نوبت‌دهی MRI در شب است. این برای بیماران پیشرفت قابل‌توجهی است، چون ظرفیت اضافه زمان انتظار را به‌شدت کاهش می‌دهد. اما برای تیم پرستاری، کار شبانه یعنی فشار بیشتر. با ماژول BI می‌توانیم روند زمان‌های انتظار را روزانه پایش کنیم. برای نمونه، اگر ببینیم زمان انتظار برای معاینات ستون فقرات کمتر از چهار هفته است، می‌توانیم معاینات شبانه را مدتی متوقف کنیم. این‌ها همه نمونه‌هایی از کاربرد BI در مدیریت بخش است.»

دیجیتال‌سازی درخواست‌ها

ZOL در حال حاضر به‌طور جدی روی دیجیتال‌سازی درخواست‌های تصویربرداری کار می‌کند. دولت بلژیک از رادیولوژیست‌ها می‌خواهد درخواست‌ها را از پیش بررسی کنند تا مطمئن شوند معاینه مناسب درخواست شده است. این کار می‌تواند معاینات تکراری (مثلاً CT و MRI) را حذف کند و هزینه‌های غیرضروری دولت را کاهش دهد. اما اگر بیماران درخواست (کاغذی) خود را فقط هنگام مراجعه برای معاینه ارائه دهند، برای اصلاح دیر است.

اکنون 50% درخواست‌های تصویربرداری از پیش و به‌صورت دیجیتال از طریق پرونده الکترونیک بیمار دریافت می‌شود، اما دکتر د پویتر می‌خواهد این رقم را به 90% برساند: «پزشکان عمومی را تشویق می‌کنیم درخواست‌های خود را دیجیتال برای ما بفرستند. همچنین وب‌سایتی برای بیماران ساخته‌ایم که در آن می‌توانند به‌راحتی برای معاینه رادیولوژی نوبت بگیرند و عکسی از درخواست کاغذی را بارگذاری کنند. آن‌ها همچنین می‌توانند زمانی را مشخص کنند تا برای تأیید نوبت و انتخاب مناسب‌ترین مکان با آن‌ها تماس تلفنی بگیریم. این هم برای بیماران و هم برای تیم ما بسیار کاربردی است، چون از همان ابتدا اطلاعات درست بیمار را داریم و می‌توانیم مراقبت درست را در مکان درست ارائه کنیم.»

هوش مصنوعی: ارزش افزوده قطعی برای رادیولوژیست‌ها

به گفته دکتر د پویتر، ZOL قصد دارد امسال استفاده گسترده از هوش مصنوعی را آغاز کند: «هوش مصنوعی پتانسیل عظیمی دارد؛ فناوری‌ای است که رادیولوژی قطعاً باید آن را بپذیرد.» ZOL به دلایل حفاظت از داده‌ها تصمیم گرفته است تصاویر در ابر تحلیل نشوند. ZOL همراه با چند بیمارستان دیگر در حال بررسی این است که آیا تشکیل یک شبکه می‌تواند هزینه خرید نرم‌افزار هوش مصنوعی و پرداخت به ازای هر تحلیل را کاهش دهد.

در صدر فهرست خواسته‌های ZOL، هوش مصنوعی برای رادیوگرافی قفسه سینه و ماموگرافی قرار دارد. در حال حاضر ماموگرام‌ها توسط دو پزشک در ZOL و سپس توسط پزشک سوم در University Hospitals Leuven بررسی می‌شوند. سیستم هوش مصنوعی می‌تواند برای نمونه ماموگرام‌هایی را که به خوانش دوم نیاز دارند به‌طور خودکار شناسایی کند. دکتر د پویتر توضیح می‌دهد: «این کار زمان زیادی برای ما صرفه‌جویی می‌کند. مایلیم با بسته‌های RUBEE شرکت AGFA HealthCare کار کنیم. مزیت بزرگ این بسته‌ها این است که کاملاً در فرایندهای کاری Enterprise Imaging جاسازی شده‌اند. این قطعاً در مقایسه با بسته‌های مستقل دیگر ارزش افزوده دارد.»

آیا می‌دانستید؟

• زیکنهاوس اوست-لیمبورگ (ZOL) چهار پردیس دارد. پردیس Sint-Jan بر تصویربرداری پزشکی سطح سوم تمرکز دارد و سه پردیس دیگر عمدتاً خدمات سطح اول ارائه می‌کنند. این بیمارستان با ارائه مراقبت درست در مکان درست، کیفیت را با تجربه‌ای عالی و در دسترس برای بیمار ترکیب می‌کند.
• هر رادیولوژیستی که به ZOL می‌پیوندد می‌تواند برای آموزش در فوق‌تخصص خود در خارج از کشور بودجه دریافت کند. به این ترتیب رادیولوژیست‌های جوان دیدگاه‌های تازه و ارزشمندی با خود می‌آورند که اغلب در بیمارستان به کار گرفته می‌شود. برای نمونه، بیمارستان به‌تازگی خدمات «یک‌جا» (one-stop shop) برای ماموگرافی راه‌اندازی کرده است. ماموگرافی اکنون به‌جای یک معاینه مجزا، بخشی از یک فرایند مراقبتی کامل به شمار می‌رود. بیمارانی که توده‌ای در پستان دارند می‌توانند درمان را زودتر آغاز کنند و این نگرانی آن‌ها را نیز کاهش می‌دهد.
• رادیولوژیست‌های ZOL علاوه بر RIS و PACS، به‌طور گسترده از پرونده الکترونیک بیمار نیز استفاده می‌کنند. این امکان به آن‌ها اجازه می‌دهد تصاویر بیمار را در چارچوبی گسترده‌تر ارزیابی کنند؛ رویکردی کل‌نگر به بیمار.