مرکز بیمارستانی امیل مایریش (CHEM): پلتفرم یکپارچه Enterprise Imaging به جای RIS/PACS

برای مرکز بیمارستانی امیل مایریش (Centre Hospitalier Emile Mayrisch یا CHEM) در لوکزامبورگ، Enterprise Imaging مسیر «منطقی» برای تحقق چشم‌انداز بلندپروازانهٔ یکپارچه‌سازی تصویربرداری و IT است و در عین حال فرصتی برای بازنگری در کارکردها و فرایندها فراهم می‌کند.

رولاند کوفر (Roland Kuffer)، مدیر ارشد فناوری اطلاعات (CIO) این مرکز، می‌گوید: «سامانهٔ اطلاعات رادیولوژی (RIS) و سامانهٔ آرشیو و انتقال تصاویر (PACS) چنان در هم تنیده‌اند که ما آن‌ها را یک موجودیت واحد، یعنی «RIS/PACS»، می‌نامیم. اما در واقع این دو، سامانه‌هایی جداگانه‌اند و همین موضوع برای پزشکان، تکنسین‌ها و واحد IT ناکارآمدی ایجاد می‌کند. با Enterprise Imaging سرانجام یک سامانهٔ واقعاً واحد و یکپارچه داریم: یک راهکار مدیریت تصویر بدون RIS، چون همهٔ کارکردهای RIS درون آن تعبیه شده است. این همان گام منطقی است که بیمارستان‌ها منتظرش بودند.»

پلتفرمی یکپارچه برای بیمارستانی چندسایتی

CHEM بزرگ‌ترین بیمارستان منطقهٔ جنوبی دوک‌نشین بزرگ لوکزامبورگ است. 1861 کارمند و 258 پزشک در 3 سایت از سالانه 100,000 بیمار مراقبت می‌کنند. با این حال، از منظر فناوری اطلاعات، CHEM یک بیمارستان واحد است. آقای کوفر توضیح می‌دهد: «هر قابلیتی که در یک سایت پیاده می‌کنیم باید مستقیم و بی‌وقفه در هر سه سایت در دسترس باشد.»

به گفتهٔ او، CHEM مدت 25 سال است که از راهکار RIS/PACS شرکت AGFA HealthCare استفاده می‌کند: «در واقع ما جزو نخستین‌ها بودیم! در تمام این سال‌ها با AGFA HealthCare همکاری کرده‌ایم تا همواره مرزها را جلوتر ببریم. در همین مسیر، به‌تدریج بیش از پیش به مزایای گذار از راهکار دوگانهٔ RIS/PACS به یک پلتفرم یکپارچهٔ Enterprise Imaging متقاعد شدیم.»

تصمیم نهایی برای حرکت به سوی Enterprise Imaging پس از تحلیل بسیار دقیق گردش کار گرفته شد؛ از ثبت درخواست و نوبت‌دهی و کارکردهای RIS تا توزیع نتایج به‌صورت تعبیه‌شده در پروندهٔ الکترونیک پزشکی (EMR). مایک موس (Mike Moes)، مدیر PACS در CHEM، می‌گوید: «باید مطمئن می‌شدیم که همهٔ اجزای گردش کار، کارکردها و رابط‌های میان سامانه‌های مختلف را می‌توان با پلتفرم Enterprise Imaging جایگزین کرد. وقتی دانستیم چیزی از دست نمی‌دهیم، خیلی سریع تصمیم نهایی را برای این تغییر گرفتیم.»

قرارداد در پایان دسامبر 2019 امضا شد و نصب Enterprise Imaging در مارس 2020 آغاز شد. آقای کوفر می‌گوید: «طبیعتاً این زمان‌بندی چالش‌های پیش‌بینی‌نشده‌ای ایجاد کرد، اما هیچ پروژه‌ای کاملاً طبق انتظار پیش نمی‌رود؛ بنابراین انعطاف‌پذیری میان ذی‌نفعان حیاتی است.»

یک ایستگاه کاری برای هر نقش

به گفتهٔ آقای کوفر، مزایای این راهکار یکپارچه خیلی زود در همهٔ سطوح احساس شد: از پزشکان و تکنسین‌ها تا کارکنان اداری و مدیران IT و PACS. «هر نوع کاربر یا «پرسونا» میز کار اختصاصی خود را دارد. برای نمونه، در RIS/PACS تکنسین‌ها فهرست کار را از RIS دریافت می‌کنند، اما معاینات قبلی بیمار را آنجا نمی‌بینند و برای آن به PACS نیاز دارند. در Enterprise Imaging هم فهرست کار و هم دسترسی به تصاویر قبلی از یک پلتفرم و روی یک ایستگاه کاری فراهم است.»

منشی‌ها نیز میز کار اختصاصی با فهرست کار خود دارند که پیش‌تر در RIS بود و اکنون در راهکار یکپارچهٔ سازمانی قرار دارد.

برای پزشکان نیز Enterprise Imaging ناکارآمدی‌ها و دشواری‌های دوگانگی RIS/PACS را برطرف کرده است. آقای کوفر اشاره می‌کند که درخواست‌های تصویربرداری پزشکان بالینی به‌طور فزاینده‌ای باید توسط رادیولوژیست تأیید شوند. «ساده‌سازی این فرایند در ساختار سنتی RIS/PACS دشوار است: پزشک باید یک اقدام را در RIS و اقدام دیگری را در PACS انجام دهد. اما در Enterprise Imaging این کار بسیار آسان است: رادیولوژیست می‌تواند درخواست را تأیید و روی یک ایستگاه کاری به دستور (order) تبدیل کند، حتی برای معاینات پیچیده‌تری مانند معایناتی که با پرتو یونیزان انجام می‌شوند. در صورت تمایل می‌توان برای هر نوع معاینه گردش کار متفاوتی تعریف کرد. یک رادیولوژیست می‌تواند درخواست معاینه را تأیید کند و دیگری آن را تفسیر کند. Enterprise Imaging در گردش کار بسیار انعطاف‌پذیر است: هر پیکربندی که بخواهید ممکن است.»

مزیت مهم دیگر، ساده‌شدن مدیریت برای مدیر PACS است؛ به لطف کنسول واحد برای مدیریت رابط‌ها، عیب‌یابی، مدیریت تنظیمات سامانه و موارد دیگر.

تصاویر با یک کلیک: XERO به‌طور یکپارچه در EHR

برای افزایش بیشتر کارایی گردش کار و گسترش این مزیت به پزشکان بالینی، CHEM تصمیم گرفت نمایشگر جامع XERO از AGFA HealthCare را به‌طور عمیق در پروندهٔ الکترونیک سلامت (EHR) ادغام کند تا اطلاعات تصویربرداری در بستر پروندهٔ بیمار اهمیت بیشتری پیدا کند. آقای کوفر می‌گوید: «معمولاً نمایشگر XERO در سطح بیمار در EMR ادغام می‌شود، اما ما می‌خواستیم فراتر برویم. با ادغام آن در سطح معاینه، پزشکان بالینی ما اکنون می‌توانند معاینهٔ مربوط را تنها با یک کلیک و مستقیماً از EHR در نمایشگر باز کنند. این تصمیم در زمان پیاده‌سازی Enterprise Imaging کمی کار بیشتری می‌طلبید، اما مزایای بلندمدت خواهد داشت.»

در تمام این سال‌ها در یک همکاری واقعی با AGFA HealthCare کار کرده‌ایم تا همواره مرزها را جلوتر ببریم. با پلتفرم Enterprise Imaging نیز همین کار را می‌کنیم: امکانات را تا جای ممکن پیش می‌بریم. این راهکاری است که با گذشته، حال و آیندهٔ ما سازگار است.

پلتفرمی یکپارچه که هزینهٔ کل عملیات (TCO) را کاهش می‌دهد

در کنار مزایایی که کاربران احساس می‌کنند، مزایای دیگری بیشتر «در پشت صحنه» تجربه می‌شود. آقای کوفر توضیح می‌دهد: «داشتن یک پلتفرم واحد که سرورها، رابط‌ها و سامانه‌ها را یکپارچه می‌کند، نصب و نگهداری را ساده می‌کند و زمان و تلاش بسیار زیادی را برای تیم IT صرفه‌جویی می‌کند.»

«در RIS/PACS، نصب تنها یک ایستگاه کاری نیازمند پیکربندی با RIS، PACS و قابلیت گفتار (Speech) بود و این آخری ممکن بود ساعت‌ها طول بکشد! هر وقت مشکلی پیش می‌آمد، باید مشخص می‌کردیم که از RIS است یا PACS یا جای دیگر؛ پس تحلیل‌های زیادی لازم بود. با Enterprise Imaging نصب نرم‌افزار یا راه‌اندازی یک ایستگاه کاری جدید بسیار آسان‌تر است. با یک نمای کلی واحد، می‌توانیم علت مشکل را سریع پیدا و پیکربندی را اصلاح کنیم. پس با اینکه اکنون سرورهای بیشتری داریم، همه چیز را روی یک میز کار می‌بینیم و مدیریت آن بسیار ساده‌تر است.»

به گفتهٔ آقای کوفر، با Enterprise Imaging دیگر نیازی به واسط (broker) میان RIS و PACS نیست؛ بنابراین از سه سامانه به یک سامانه رسیده‌اند. «یعنی یک نصب، یک کلاینت، یک پیکربندی؛ مزایای آن انکارناپذیر است!»

فراتر از رادیولوژی: مسیرهای بالینی

مزایای Enterprise Imaging بسیار فراتر از بخش رادیولوژی است. «با Enterprise Imaging، PACS دیگر جزیره‌ای منزوی نیست؛ بلکه در مرکز دهکده قرار دارد و از مسیرهای بالینی ما پشتیبانی می‌کند. برای طیف گسترده‌ای از موارد خاص بیماران، مجموعه‌ای از اقدامات مختلف آزمایشگاهی، دارویی، مراقبتی و رادیولوژی از پیش تعریف شده است. رادیولوژی نقش مهمی در روان‌بودن گردش کار مسیر مراقبت دارد.»

او توضیح می‌دهد: «در بخش اورژانس، داشبوردی ایجاد کرده‌ایم که وضعیت معاینات رادیولوژی و آزمایشگاهی را نشان می‌دهد. کارکنان می‌توانند روی یک صفحه وضعیت همهٔ معاینات درخواست‌شده برای بیمار را ببینند: چه زمانی شروع می‌شوند، چه زمانی تمام می‌شوند و چه زمانی گزارش آماده است. در بیشتر بیمارستان‌ها کارکنان اورژانس باید برای پیگیری هر مورد تماس بگیرند. اما با Enterprise Imaging همهٔ اطلاعات لازم را در یک جا داریم. Enterprise Imaging همهٔ وضعیت‌های معاینه را از طریق HL7 ارسال می‌کند تا نمای یکپارچه‌ای از بخش اورژانس فراهم شود.»

او ادامه می‌دهد: «افزون بر این، مانند بسیاری از بیمارستان‌ها، ما از یک مدالیتهٔ آندوسکوپی شخص ثالث استفاده می‌کنیم و داده‌های مربوط در یک سامانهٔ مستندسازی آندوسکوپی نگهداری می‌شود. با Enterprise Imaging همهٔ داده‌ها و گزارش‌ها در یک پلتفرم در دسترس است؛ یعنی پزشکان بالینی می‌توانند هم تصاویر رادیوگرافی متداول و هم تصاویر گوارشی را با XERO ببینند. به همین ترتیب می‌توانند برای نمونه به نوار قلب (ECG) دسترسی داشته باشند. این با چشم‌انداز ما همخوان است: ادغام داده‌های تصویری همهٔ بخش‌های تولیدکنندهٔ تصویر در بیمارستان در Enterprise Imaging و در دسترس قرار دادن آن برای کادر درمان از طریق پروندهٔ بیمار.»

تصمیم‌گیری آگاهانه

استفاده از پلتفرم یکپارچه همچنین به بیمارستان امکان داده است استفاده از ابزارهای Business Intelligence را استاندارد کند. او می‌گوید: «پیش‌تر نیز در سامانهٔ قبلی برای پایش عملکرد بخش‌ها از Business Intelligence استفاده می‌کردیم. اما تحلیل‌های موردی و پراکندهٔ متعددی انجام می‌شد. با Enterprise Imaging همه از یک رابط استفاده می‌کنند که کنترل و انسجام را افزایش می‌دهد و بهینه‌سازی فرایندها و تصمیم‌گیری آگاهانه، مثلاً دربارهٔ سرمایه‌گذاری‌ها، را آسان‌تر می‌کند.»

همکاری نزدیک میان تصویربرداری، IT و AGFA HealthCare

«به باور من دو ویژگی پروژهٔ ما نقش بزرگی در پیشبرد روان آن، با وجود همه‌گیری جهانی کووید، داشت. نخست، تیم پیاده‌سازی بسیار قوی ما در CHEM؛ و دیگری، همکاری نزدیک ما با AGFA HealthCare. در بیمارستان، تیم PACS به‌طور کامل هم در دنیای تصویربرداری و هم در دنیای IT حضور دارد و پلی میان این دو است.»

آقای کوفر می‌گوید: «دانش مایک و محمد از هر دو سوی ماجرا به ما کمک کرد از چند مانع عبور کنیم و برخی تصمیم‌ها را در زمان پیاده‌سازی سریع‌تر بگیریم. به کل تیمم افتخار می‌کنم، از جمله مسئولان قابلیت همکاری (interoperability) و کسانی که رایانه‌ها را نصب و پیکربندی کردند. مهاجرت تلاشی مشترک بود که به برنامه‌ریزی دقیق و درست نیاز داشت. رابط‌های زیادی با PACS یک‌باره حذف شدند؛ بنابراین هماهنگی نزدیک میان تصویربرداری و IT برای حفظ عملکرد عادی بیمارستان بدون اختلال حیاتی بود.»

محمد رقیق (Mohamed Reguieg)، مدیر PACS در CHEM، می‌گوید: «بحران کووید در آخرین لحظه برنامه‌ریزی پیاده‌سازی ما را تحت تأثیر قرار داد، به‌ویژه چون تیم AGFA HealthCare نمی‌توانست به بیمارستان بیاید. با این حال، آن‌ها مستقیماً در دسترس ما بودند؛ هر زمان پرسش یا مشکلی داشتیم، می‌توانستیم با تیم پشتیبانی فنی تماس بگیریم. این موضوع برای موفقیت پروژه حیاتی بود.»

جرئت تغییر

آقای کوفر Enterprise Imaging را گام «منطقی» برای بیمارستان‌ها می‌داند، اما آن را چیزی فراتر نیز می‌بیند: فرصتی برای دگرگون‌کردن فرایندها و تبدیل‌شدن به ارائه‌دهندهٔ خدمات سلامت نسل بعد. «وقتی 20 سال با یک سامانه کار کرده‌اید و فرصت استفاده از چیزی جدید را دارید، این گام بزرگی است. باید برای پرسش‌گری و ارزیابی دوبارهٔ فرایندهایتان وقت بگذارید.»

فقط سعی نکنید راهکار جدید را با آنچه تاکنون انجام می‌دادید تطبیق دهید: کشف کنید با سامانهٔ جدید چه کارهای بیشتری می‌توانید انجام دهید، امکانات را ارزیابی کنید و گردش کارتان را با آن تطبیق دهید. دنیا تغییر کرده است و فرایندهای شما نباید مانند 20 سال پیش باشد.

«البته مدیریت تغییر در سازمان مهم است: پشت کردن به 20 سال فرایندهای آشنا آسان نیست! برای تسهیل تغییر، کمیتهٔ راهبری‌ای تشکیل دادیم که هر هفته جلسه داشت و همان‌طور که گفتم، داشتن مدیران PACS که یک پا در رادیولوژی و پای دیگر در IT دارند کمک بزرگی بود. اما به‌طور کلی، به نظرم وقتی افراد فرصت کنند به سامانه و شیوهٔ کار جدید عادت کنند، دیگر هرگز نمی‌خواهند به روش قدیم برگردند. پس جرئت تغییر داشته باشید!»

مهاجرت آسان حجم بالای تصاویر: آرشیو ملی لوکزامبورگ

با وجود اینکه CHEM میلیون‌ها تصویر را مدیریت می‌کند، مهاجرت داده‌ها نسبتاً ساده بود؛ تا حدی به لطف آرشیو ملی تصاویر پزشکی لوکزامبورگ. چهار بیمارستان این دوک‌نشین بزرگ از آرشیو ملی متمرکز مشترکی استفاده می‌کنند؛ یعنی بیمار به هر بیمارستانی مراجعه کند، همهٔ تصاویرش برای ارائه‌دهندگان مراقبت در دسترس است. به توضیح مایک و محمد، آن‌ها توانستند حافظهٔ نهان (cache) CHEM را با تصاویری که در آرشیو ذخیره شده بود «پر کنند».